بیماری پریودنتال چیست؟

برای آشنایی با درمان بیماری لثه ابتدا به علل ایجاد این بیماری می پردازیم. عفونت در ساختارهای اطراف دندان باعث بیماری پریودنتال یا بیماری لثه (به انگلیسی: periodontal disease) می شود. این ساختارها شامل:

  • لثه ها
  • استخوان آلوئول
  • رباط پریودنتال

التهاب لثه فقط لثه ها را درگیر می کند. اگر التهاب لثه درمان نشود پیشرفت می کند و سایر ساختارهای دهان را نیز درگیر می کند. در این حالت گفته می شود که فرد دچار بیماری پریودنتال شده است. بیماری پریودنتال یا بیماری لثه در اثر عفونت های باکتریایی و تجمع پلاک ها ایجاد می شود. علائم بیماری لثه عبارت اند از:

درمان بیماری لثه بسیار مهم است و نباید به تاخیر بیفتد. اگر بیماری لثه درمان نشود، احتمال ابتلا به بیماری های زیر افزایش پیدا می کند:

  • سکته
  • بیماری قلبی
  • دیابت
  • بیماری تنفسی

مراحل درمان بیماری لثه

درمان بیماری لثه در سه مرحله انجام می شود که در این بخش به توضیح آن ها می پردازیم.

مرحله 1: بررسی علت ابتلا و شروع درمان بیماری لثه

در این مرحله دندانپزشک سعی می کند عفونت لثه را کنترل کند و تعادل باکتریایی دهان را برگرداند. دندانپزشک با معاینه ی دقیق علت اصلی بیماری را پیدا می کند تا بتواند مراحل درمان را به خوبی پیش ببرد.

در طی مرحله ی اول چگونگی رعایت بهداشت دهان و دندان نیز به بیمار آموزش داده می شود. برای درمان بیماری لثه، لازم است بیمار بداند که باید کشیدن سیگار را ترک کند و به بهداشت دندان هایش بیشتر اهمیت دهد.

روش های درمانی اسکیلینگ و روت پلنینگ نیز در مرحله ی اول درمان انجام می شود. با استفاده از این روش ها دندان ها را به صورت عمقی تمیز می کنند و پلاک ها را از بین می برند. همچنین ممکن است برای بیمار داروهایی نیز تجویز شود.

مرحله 2: جراحی

اگر راهکارهای مرحله ی قبل به درمان کمکی نکند، جراحی انجام می شود. معمولا جراحی زمانی انجام می شود که پاکت های عفونت و یا پلاک ها بسیار عمیق باشند. اگر استخوان ها نیاز به ترمیم داشته باشند، آن ها را نیز بازسازی می کنند. هدف اصلی تمامی این جراحی ها از بین بردن ها پاکت های بین دندان ها و استخوان های فک است. این پاکت ها که محل رشد باکتری ها هستند می توانند باعث آسیب زدن و یا ایجاد شکستگی در استخوان فک شوند. با از بین بردن پاکت ها در واقع محل رشد باکتری ها و همچنین محل تجمع پلاک و جرم از بین می رود.

ممکن است برای جراحی نیاز به بیهوشی کامل باشد. بیشتر افراد بعد از پایان جراحی احساس درد نمی کنند و معمولا بعد از یک روز استراحت می توانند به زندگی عادی خود برگردند.

مرحله 3: تثبیت درمان

در این مرحله اقداماتی انجام می شود تا از بازگشت بیماری جلوگیری شود. در صورت عدم مراقبت صحیح، احتمال عود مجدد بیماری پریودنتال بسیار زیاد است. دندانپزشک با ارائه دستورالعمل های لازم، نحوه ی صحیح مسواک زدن و نحوه ی صحیح نخ دندان کشیدن را به بیمار آموزش می دهد. کشیدن نخ دندان، مسواک زدن و استفاده از دهانشویه برای از بین بردن باکتری ها بسیار مفید است. بعد از پایان درمان بیماری لثه، بیمار باید هر سه ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه کند تا وضعیت لثه هایش مورد بررسی قرار بگیرد.

اگر در طول درمان، جراحی های گسترده ای انجام شده باشد ممکن است برای بیمار اقدامات ترمیمی انجام شود. در این شرایط معمولا بیمار نیاز به ایمپلنت یا پروتز دارد. همچنین اگر نظم دندان ها به هم ریخته باشد، ارتودنسی انجام می شود.

روش های درمانی بیماری لثه

نوع درمانی که دندانپزشک یا جراح انتخاب می کند بستگی به شدت بیماری دارد.

درمان های غیر جراحی

معمولا درمان را با روش های غیر جراحی آغاز می کنند. جرم گیری عمیق که شامل اسکیلینگ و روت پلنینگ است، جزو اولین راهکارهای درمانی می باشد که مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع جرم گیری به اندازه ی جراحی تهاجمی نیست و معمولا برای درمان انواع خفیف بیماری پریودنتال بسیار موثر است. در طی این فرآیند جرم های زیر خط لثه و لکه های روی دندان را حذف می کنند. این کار باعث از بین بردن باکتری های مضر شده و در عین حال محل تجمع آن ها را نیز از بین می برد. بعد از جرم گیری عمیق ممکن است بیمار دچار خونریزی شدید شود. البته خونریزی معمولا با گذشت یک روز متوقف می شود و بیمار می تواند به راحتی غذا بخورد و آب بنوشد.

ممکن است برای بیمار دارو نیز تجویز شود. آنتی بیوتیک های خوراکی یا ژل های موضعی آنتی بیوتیک رایج ترین داروهایی هستند که برای افراد مبتلا به بیماری پریودنتال تجویز می شوند. البته مصرف آنتی بیوتیک به تنهایی نمی تواند بیماری لثه را درمان کند اما می تواند به روند درمان کمک کند.

احتمال دارد داروهای زیر نیز برای بیمار تجویز شود:

  • دهانشویه های ضد باکتریایی
  • تراشه های ضد عفونی کننده : یک قطعه ژلاتین کوچک است که حاوی دارو می باشد.
  • مهارکننده های آنزیمی : حاوی مقادیر کمی از داکسی سایکلین هستند و باعث مهار آنزیم های مخرب می شوند.

درمان با جراحی

جراحی پاکت های پریودنتال به از بین باکتری های مضر و حذف پاکت های عمیق کمک می کند. برای درمان بیماری لثه، این کار به پاکسازی لثه ها کمک می کند و از عود مجدد بیماری در آینده جلوگیری می کند. به این جراحی، جراحی فلپ گفته می شود.

در طول جراحی فلپ لثه ها را بلند می کنند و نواحی زیر آن ها را پاکسازی می کنند. سپس لثه ها را بخیه می زنند تا به خوبی اطراف دندان ها را بپوشانند و فاصله ای بین لثه و دندان ایجاد نشود. بعد از پایان جراحی ممکن است به مدت 24 تا 48 ساعت لثه ها دچار تورم شوند.  در این شرایط معمولا برای بیمار آنتی بیوتیک تجویز می شود. همچنین به بیمار توصیه می شود که به مدت دو هفته غذای نرم بخورد.

درمان بیماری لثه با پیوند بافت و استخوان

اگر بیماری پریودنتال باعث از بین رفتن استخوان فک و یا بافت لثه شده باشد ممکن است علاوه بر جراحی به پیوند بافت نیز نیاز باشد. این کار به بازسازی استخوان و بافت های از دست رفته کمک می کند.

برای پیوند استخوان، از استخوان طبیعی و یا مصنوعی استفاده می کنند و با استفاده از آن ها محل های فاقد استخوان را ترمیم می کنند. گاهی از ابزارهای مخصوص بازسازی بافت نیز استفاده می کنند. این ابزارها ساختارهایی شبیه تور دارند. با قرار دادن آن ها در بین استخوان و لثه از رشد لثه ها در مناطقی که فاقد استخوان است جلوگیری می کنند. این کار باعث می شود که استخوان به شکل صحیحی در جای خود بازسازی شود.

برای پیوند لثه نیز ممکن است از بافت طبیعی یا مصنوعی استفاده کنند. از پیوند لثه برای پوشاندن ریشه های دندان که در معرض قرار گرفته اند استفاده می شود.

بیمار نباید بعد از جراحی پیوند از نی استفاده کند و باید مدت 6 تا 8 هفته غذاهای مایع یا غذاهای نرم بخورد.

بیماری پریودنتال ممکن است احتمال سکته، بیماری قلبی، دیابت و بیماری های تنفسی را افزایش دهد. همچنین در صورت عدم درمان ممکن است منجر به از دست رفتن دندان ها نیز بشود. بنابراین درمان بیماری لثه بسیار مهم است. هرچقدر درمان بیماری لثه زودتر انجام شود، احتمال نیاز به درمان های تهاجمی کاهش پیدا می کند.

درمان بیماری پریودنتال در بیشتر مواقع با موفقیت همراه است. هرچقدر دستورالعمل های بهداشتی با دقت بیشتری انجام شود احتمال عود مجدد بیماری کاهش می یابد. رعایت بهداشت دهان و دندان و عدم مصرف دخانیات از مهم ترین نکاتی هستند که باید بعد از پایان درمان رعایت شود.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *