اگر دچار خشکی دهان هستید، ممکن است بخواهید از یک جایگزین برای بزاق طبیعی خود استفاده کنید. بزاق مصنوعی جایگزین قطعی و دایمی برای بزاق شما نیست، اما به رفع موقت علائم خشکی دهان کمک می کند. بزاق نقش مهمی در جویدن، بلع، هضم و گوارش مواد غذایی دارد. همچنین بزاق تاثیر بسیار زیادی بر صحبت کردن ما می گذارد و بدون بزاق تکلم ما با مشکل رو به رو می شود. یکی دیگر از وظایف بزاق، کنترل رشد باکتری های دهان  و جلوگیری از پوسیدگی دندان هاست. ترشح بزاق ممکن است به دلایل مختلفی کاهش پیدا کند. برای اطلاع از عوامل اصلی کاهش ترشح بزاق می توانید به مقاله ی   مشکلات مربوط به غدد بزاقی در همین وبسایت مراجعه کنید.

به هرحال اگر به هر دلیلی ترشح بزاق در شما به میزان کافی نیست، برای کاهش عوارض آن می توانید از بزاق مصنوعی استفاده کنید.  

اشکال مختلف بزاق مصنوعی

بزاق مصنوعی به شکل های مختلفی وجود دارد که از جمله ی آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اسپری دهانی
  • شست و شو دهنده های دهان
  • ژل
  • سواب
  • قرص

مواد تشکیل دهنده ی بزاق مصنوعی

بیشترین ماده ای که در بزاق طبیعی وجود دارد آب است، اما ترکیب های دیگری مانند انواع آنزیم ها، الکترولیت ها و مخاط نیز در بزاق دهان وجود دارد. مواد تشکیل دهنده ی بزاق مصنوعی دقیقا مانند مواد موجود در بزاق طبیعی نیستند اما ترکیب های موجود در بزاق مصنوعی تا حد زیادی می توانند نقش بزاق طبیعی را ایفا کنند و عوارض کمبود آن را کاهش دهند.

مواد تشکیل دهنده ی بزاق مصنوعی متنوع هستند. اما بیشتر محصولات بزاق مصنوعی ترکیبی از آب و مواد زیر هستند:

  • کربوکسی متیل سلولز (CMC): این ترکیب با افزایش ویسکوزیته، فضای دهان را مرطوب می کند. مطالعات نشان می دهد که CMC به خوبی می تواند خشکی دهان و عوارض ناشی از آن را در بیمارانی که ترشح بزاق در آن ها کم است، بهبود بخشد.
  • گلیسرین: این ترکیب یک لیپید بدون رنگ و بو است. گلیسیرین موجود در بزاق مصنوعی دندان ها و لثه ها را می پوشاند و باعث می شود که رطوبت دهان حفظ شود. همچنین گلیسیرین در جلوگیری از وارد شدن آسیب های فیزیکی به دهان یا تروما نقش بسیار موثری دارد.
  • مواد معدنی: فسفات، کلسیم و فلوراید از جمله مواد معدنی موجود در بزاق مصنوعی هستند. این مواد به محافظت و تقویت دندان ها و لثه ها کمک می کنند.
  • زایلیتول: این ترکیب باعث افزایش ترشح بزاق شده و از دندان ها در مقابل باکتری ها و پوسیدگی محافظت می کند.
  • سایر افزودنی ها: بزاق مصنوعی دارای مواد نگه دارنده ای است که به ماندگاری و حفظ مواد طعم دهنده ی آن کمک می کنند تا طعم مطبوع بزاق با گذشت زمان از بین نرود.

روش استفاده از بزاق مصنوعی

بزاق مصنوعی جایگزینی برای بزاق دهان است که می تواند به صورت موقت فضای دهان را مرطوب و روان کند و با ایجاد یک لایه ی محافظ در دهان به کاهش آسیب های فیزیکی دهان کمک  کند. آسیب ها فیزیکی در دهان اغلب به دلیل خشکی مزمن دهان اتفاق می افتد. همچنین بزاق مصنوعی علائمی مانند خشکی و چسبندگی دهان و همچنین بوی بد دهان را تسکین می دهد.

پزشک ممکن است به بیمار توصیه کند که در کنار استفاده از داروهای خاصی مانند مسکن ها و یا داروهای شیمی درمانی از بزاق  مصنوعی نیز استفاده کند. بعضی از بیماری ها مانند دیابت، آلزایمر و سندرم شوگرن نیز باعث خشکی دهان می شوند. استفاده از بزاق مصنوعی برای بیمارانی که مبتلا به این نوع بیماری ها هستند به عنوان بخشی از روند درمان محسوب می شود. در ادامه نیز به روش استفاده از برخی از برندهای برتر می پردازیم.

آیا بزاق مصنوعی درمان خشکی دهان است؟

استفاده از بزاق مصنوعی یک روش درمانی برای خشکی دهان محسوب نمی شود بلکه یک راهکار موقتی برای کاهش عوارض خشکی دهان است. عوارضی مانند:

  • خشکی یا احساس چسبندگی در دهان
  • بزاق غلیظ
  • بوی بد دهان
  • خشکی زبان
  • خشکی گلو
  • گرفتگی صدا
  • خشکی لب ها
  • اختلالات جویدن و هضم غذا
  • اختلال در صحبت کردن
  • کاهش حس چشایی
  • کاهش مشکلات استفاده از دندان های مصنوعی

بهترین برند های بزاق مصنوعی

انواع بسیار متنوعی از بزاق مصنوعی در دسترس است. بعضی از آن ها به نسخه ی پزشک نیازی ندارند و به راحتی از داروخانه ها قابل خریداری هستند. بعضی از معروف ترین انواع بزاق های مصنوعی شامل موارد زیر می باشد:

  • آکوورال (Aquoral): یک اسپری دهانی بر پایه ی چربی است که باید سه تا چهار بار در روز استفاده شود. در هر قوطی از آن حدود 400 اسپری وجود دارد و برای استفاده از آن به تجویز پزشک نیاز دارید.
  • ژل مرطوب کننده ی Biotene Oralbalance: این ژل بدون قند، الکل و طعم است و می تواند تا 4 ساعت علائم خشکی دهان را کاهش دهد. برای خرید این ژل نیازی به تجویز پزشک ندارید.
  • اسپری خشکی دهان  Mouth Kote: این اسپری حاوی زایلیتول است و می تواتد تا 5 ساعت علائم خشکی دهان را کاهش دهد. در این اسپری قند، الکل و مواد طعم دهنده وجود ندارد و برای خرید آن نیازی به تجویز پزشک ندارید.
  • NeutraSal: این محصول به صورت پودری ساخته می شود و برای استفاده باید آن را در آب حل کنید. استفاده از این پودرها نیاز به تجویز پزشک دارد. با توجه به نظر پزشک می توانید 2 تا 10 بار در روز از آن ها استفاده کنید.
  • اسپری مرطوب کننده ی دهان Oasis: از این اسپری دهانی می توان تا سی بار در روز استفاده کرد. این اسپری می تواند عوارض خشکی دهان را تا 2 ساعت کاهش دهد.
  • XyliMelts: این محصول دیسک هایی هستند که می توان آن ها را بر روی زبان و یا لثه ها قرار داد و با این کار خشکی دهان را تا حد زیادی کاهش داد. بعد از چسباندن آن ها به زبان و لثه، ماده ی زایلیتول به آرامی از آن ها آزاد می شود و تا ساعت ها احساس تازگی و طراوت را در دهان ایجاد می کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم

اگر علائم و نشانه های خشکی دهان را دارید باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک با بررسی سابقه ی بیماری ها و داروهایی که مصرف می کنید علت خشکی دهان را تشخیص خواهد داد. در صورت نیاز ممکن است غدد بزاقی شما با استفاده از تصاویر ایکس ری و یا سی تی اسکن مورد بررسی قرار بگیرند.

به یاد داشته باشید که هیچ ترکیبی نمی تواند به صورت کامل عملکرد بزاق طبیعی را داشت باشد و بزاق مصنوعی همانند یک مسکن است که به صورت موقت علائم را کاهش می دهد و نقش درمانی ندارد.

دلیل استفاده از بزاق مصنوعی

خشکی دهان علاوه بر احساس آزاردهنده، می تواند مشکلات دیگری نیز به وجود آورد. خشکی باعث تحریک بافت ها در دهان و رشد باکتری ها می شود. همچنین خشکی دهان می تواند به افزایش پوسیدگی دندان و بیماری لثه منجر شود. این التهاب می تواند باعث عفونت و بوی بد دهان شود. علاوه بر این، وقتی دهان شما مرطوب است ، صحبت کردن، جویدن و بلعیدن راحت تر است. بزاق در مرحله اول هضم غذا نقش دارد، بنابراین کمبود بزاق می تواند در هضم خوب اختلال ایجاد کند.

بزاق مصنوعی به عنوان جایگزین بزاق به حالت های اسپری یا  محلول در داروخانه ها وجود دارد. برای بیشتر محصولات بزاق مصنوعی نیازی به تجویز ندارید. برخی از آنها فقط با نسخه قابل تهیه هستند. شاید لازم باشد چند محصول مختلف را امتحان کنید تا کالایی را پیدا کنید که برای شما بهتر باشد. از بزاق مصنوعی هر چند وقت یکبار به دلخواه خود و یا طبق نظر پزشک استفاده کنید. اما حتماً حداقل 15 دقیقه بعد از استفاده از خوردن و آشامیدن خودداری کنید.

روش های تحریک ترشح بزاق طبیعی

استفاده از یک محرک بزاق باعث افزایش تولید طبیعی بزاق می شود. کارآمدترین روش تحریک جریان بزاق، جویدن است. جویدن باعث می شود ماهیچه ها، غدد بزاقی را فشرده کرده و بزاق آزاد کنند. به همین دلیل جویدن غذا خیلی مهم است.

جویدن آدامس نیز ممکن است به افزایش تولید بزاق کمک کند. اما توجه داشته باشید که از مارک های بدون قند استفاده کنید.

مکیدن یا جویدن آدامس بدون قند یا آب نبات نیز برای افزایش تحریک بزاق طبیعی مفید است.

در صورت ابتلا به خشکی دهان، بهداشت دهان و دندان از اهمیت بیشتری برخوردار است. به دلیل کم بودن بزاق، رعایت بهداشت می تواند از پوسیدگی دندان و ابتلا به بیماری لثه جلوگیری کند. بنابراین به طور منظم مسواک بزنید، نخ دندان بکشید و از دهانشویه های فاقد الکل استفاده کنید تا خشکی دهان تشدید نشود.

به یاد داشته باشید که هیچ ترکیبی نمی تواند به صورت کامل عملکرد بزاق طبیعی را داشت باشد و بزاق مصنوعی همانند یک مسکن است که به صورت موقت علائم را کاهش می دهد و نقش درمانی ندارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *