دندانپزشکی هالیستیک (به انگلیسی: Holistic) یا کل نگر یک روش جایگزین دندانپزشکی سنتی است که ذهن، بدن و روح بیمار به عنوان یک واحد کل درنظر گرفته میشود.

دندانپزشکی هالیستیک

دندانپزشکی هالیستیک یا کل نگر (جامع) یک روش جایگزین برای دندانپزشکی سنتی محسوب می شود. کلمه ی هالیستیک (به انگلیسی: Holistic) از لغت یونانی Holos به معنی کل و کامل گرفته شده است. طب هالیستیک یک روش مکمل و جایگزین برای روش های قدیمی درمانی است. در این روش، ذهن، بدن و روح بیمار به عنوان یک واحد کل در نظر گرفته می شود. در سال های اخیر دندانپزشکی هالیستیک بسیار محبوب شده است. امروزه بسیاری از افراد ترجیح می دهند که بیشتر از دندانپزشکی هالیستیک و داروهای طبیعی استفاده کنند.

دندانپزشکان هالیستیک یا کل نگر همان دندانپزشکان عمومی هستند که  در طول درمان از تکنیک های هالیستیک استفاده می کنند. بعضی از این دندانپزشکان از ترکیب تکنیک های هالیستیک و روش های مرسوم استفاده می کنند. اما در مجموع رویکرد اصلی تمامی دندانپزشکان کل نگر استفاده از روش های هالیستیک است.

دندانپزشکی هالیستیک چیست؟

دندانپزشکی هالیستیک نوعی از دندانپزشکی است که با عنوان های زیر نیز شناخته می شود:

  • دندانپزشکی آلترناتیو
  • دندانپزشکی طبیعی
  • دندانپزشکی غیر متعارف
  • دندانپزشکی زیست سازگار
  • دندانپزشکی پیشرفته
  • دندانپزشکی جامع
  • دندانپزشکی کل نگر

در این نوع دندانپزشکی به سلامت دهان با یک دید جامع نگاه می کنند. در واقع در این نوع دندانپزشکی در طول درمان  تاثیر سلامت دهان بر کل بدن و تاثیر سلامت بدن بر دهان و دندان در نظر گرفته می شود. بنابراین دندانپزشکی هالیستیک با تمرکز بر تمام جنبه های سلامت (جسمی، ذهنی و عاطفی)، مشکلات دهان و دندان را درمان می کند.

تفاوت دندانپزشکی هالیستیک با دندانپزشکی سنتی

بعضی از دندانپزشکان هالیستیک در طول درمان از روش های مرسوم نیز استفاده می کنند. با این حال تفاوت های کلیدی بین دندانپزشکی هالیستیک و دندانپزشکی سنتی وجود دارد که در این بخش آن ها را توضیح می دهیم.

1- فلسفه

تفاوت اصلی بین این دو روش فلسفه ی وجودی هریک از آن هاست. دندانپزشکی سنتی فقط بر سلامت دندان تمرکز دارد. در این نوع دندانپزشکی، سعی می شود که مشکلات مرتبط با دندان ها، لثه ها، فک و نواحی سر و گردن ( در صورت تاثیرگذاری بر دهان) درمان شود.

اما در دندانپزشکی هالیستیک، مشکلات دهان و دندان با تمرکز بر کل بدن درمان می شود. در واقع تفکر هالیستیک تراپی بیان می کند که ذهن، بدن و روح بیمار یک واحد کل هستند و برای درمان یک بخش باید سایر بخش ها را نیز در نظر گرفت.

2- درمان

از آن جا که فلسفه ی دندانپزشکی هالیستیک متفاوت است، روش های درمانی آن نیز متفاوت است. در دندانپزشکی سنتی  مراقبت های اولیه از دهان شامل روش هایی است که از نظر علمی ثابت شده و بی خطر باشند. مانند:

  • مسواک زدن
  • نخ دندان کشیدن
  • پر کردن پوسیدگی دندان

دندانپزشکی هالیستیک از انواع دیگری از روش های بالا بهره می گیرد. همچنین درمان هالیستیک ممکن است با روش های زیر نیز همراه باشد:

  • آموزش تغذیه صحیح
  • طب آیورودا ( یک طب سنتی و کهن در هند)
  • آروماتراپی
  • هومیوپاتی
  • گیاه درمانی
  • شفای معنوی
  • هیپنوتیزم
  • طب سوزنی

به عنوان مثال اگر فردی مبتلا به التهاب لثه باشد، ممکن است دندانپزشک هالیستیک از درمان های تغذیه ای برای از بین بردن علائم او استفاده کند. البته در این شرایط دندانپزشکان معمولی نیز به بیمار توصیه های تغذیه ای می کنند. اما دندانپزشکان هالیستیک تاکید بیشتری بر رعایت تغذیه ی سالم و تاثیر آن بر سلامت دهان دارند.

دندانپزشکان هالیستیک درمان ریشه انجام نمی دهند. آن ها معتقدند که این روش درمانی ممکن است با خطراتی همراه باشد.

3- مواد مورد استفاده

دندانپزشکان هالیستیک به جای استفاده از مواد رایج در دندانپزشکی از مواد طبیعی و زیست سازگار استفاده می کنند. زیست سازگار به موادی گفته می شود که تاثیر بدی بر بدن نمی گذارند و کاملا با شرایط بدن موجود زنده انطباق دارند.

موادی که دندانپزشکان هالیستیک استفاده می کنند کاملا طبیعی هستند. به عنوان مثال این دندانپزشکان معمولا به بیمار توصیه می کنند که برای درمان التهاب لثه از دهانشویه های گیاهی استفاده کنند. اما معمولا در این شرایط دندانپزشکان معمولی توصیه می کنند که از دهانشویه های حاوی کلروهگزیدین استفاده شود. چرا که تاثیرگذاری این دهانشویه ها در از بین بردن التهاب لثه از نظر علمی ثابت شده است.

از جمله نمونه های دیگری از داروهایی که در دندانپزشکی هالیستیک استفاده می شود، موارد زیر هستند:

  • پودر دندان گیاهی
  • Propolis
  • خمیردندان neem (neem یک گیاه است که در کشورهای آسیایی یافت می شود)
  • مواد ترمیمی کامپوزیتی ( به جای استفاده از مواد ترمیمی جیوه ای)

تحقیقات نشان داده است که مواد ترمیمی آمالگام یا جیوه ای کاملا بی خطر هستند. بعلاوه این مواد مورد تایید FDA و ADA هستند. بنابراین استفاده از آن ها برای پر کردن دندان ها هیچ مانعی ندارد. اما دندانپزشکان هالیستیک معتقدند که این مواد ترمیمی ممکن است مضر باشند. به همین دلیل از این نوع مواد استفاده نمی کنند.

دندانپزشکان هالیستیک در مورد استفاده از فلوراید نیز نظر متفاوتی دارند. دندانپزشکان معمولی معتقدند که برای حفظ سلامت دندان ها باید از خمیردندان های فلوراید دار استفاده کرد. اما دندانپزشکان هالیستیک معتقدند که نباید از فلوراید استفاده کرد و تنها گروهی از آن ها معتقدند که می توان از فلوراید به صورت موضعی استفاده کرد.

مزایای دندانپزشکی هالیستیک

علی رغم محبوبیت دندانپزشکی هالیستیک، اطلاعات زیادی در مورد این نوع دندانپزشکی در دسترس نیست. در مورد فواید، اثر بخشی و مزایای بلند مدت دندانپزشکی جامع تحقیقات بسیار کمی انجام شده است. اگر به موارد زیر اهمیت می دهید ممکن است دندانپزشکی هالیستیک را ترجیح دهید:

  • داروهای گیاهی
  • مواد زیست سازگارپذیر
  • طب کلی نگر یا جامع
  • اجتناب از جیوه یا فلوراید
  • روش های درمانی آلترناتیو

برای تعیین این که آیا دندانپزشکی هالیستیک بهتر از دندانپزشکی سنتی است یا خیر، به تحقیقات بیشتری نیاز است.

آیا دندانپزشکی هالیستیک خطر دارد؟

در صورتی که شرایط زیر را داشته باشید ممکن است دندانپزشکی هالیستیک برای شما با خطر همراه باشد:

  • سابقه ی پوسیدگی دندان: از آنجا که دندانپزشکان هالیستیک معتقدند که نباید از فلوراید استفاده کرد، درمان با روش های آن ها می تواند شما را در معرض پوسیدگی های بیشتر قرار دهد. ثابت شده است که استفاده از فلوراید از پوسیدگی دندان ها جلوگیری می کند.
  • عفونت شدید دندان: در این شرایط ممکن است بیمار به مراقبت های پزشکی فوری یا درمان ریشه نیاز داشته باشد. دندانپزشکان هالیستیک معتقدند که بهتر است دندان آلوده کشیده شود. در حالی که با روش هایی مانند درمان ریشه می توان دندان را نجات داد و از عوارض بعدی آن پیشگیری کرد.
  • استفاده از  داروها: بعضی از داروها با داروهای گیاهی که توسط دندانپزشکان هالیستیک تجویز می شوند اختلال دارند.
  • بیماری های مزمن: هیچ تحقیق ثابت شده ای در مورد ایمنی دندانپزشکی هالیستیک برای افرادی که دچار بیماری های مزمن هستند، وجود ندارد.

باز هم تاکید می کنیم که برای درک خطرات و عوارض جانبی دندانپزشکی کلی نگر نیاز به مطالعات بیشتری می باشد.

آیا دندانپزشکی هالیستیک برای کودکان مناسب است؟

تا به امروز مشخص نشده است که آیا می توان از دندانپزشکی هالیستیک برای کودکان استفاده کرد یا خیر. هیچ تحقیقی پیرامون اثر بخشی و ایمنی راهکارهای این نوع دندانپزشکی بر روی کودکان انجام نشده است. اگر میخواهید برای فرزندتان از دندانپزشکی هالیستیک استفاده کنید باید حتما به دندانپزشک هالیستیکی مراجعه کنید که متخصص کودکان باشد. دندانپزشکان اطفال به صورت ویژه با کودکان کار می کنند. این به آن معناست که این دندانپزشکان دانش، مهارت و ابزارهای لازم برای کار با کودکان را دارند.

آیا دندانپزشکی هالیستیک تحت پوشش بیمه است؟

اگر بیمه دندانپزشکی دارید ممکن است بیمه ی شما این نوع دندانپزشکی را نیز تحت پوشش قرار دهد. این موضوع به برنامه ی بیمه و خدمات آن بستگی دارد. اگرچه دندانپزشکان هالیستیک معمولا به صورت ویژه مشمول خدمات بیمه نمی شوند. اما از آنجا که اغلب آن ها دندانپزشکان عمومی هستند که از روش های هالیستیک استفاده می کنند، در لیست خدمات بیمه نیز قرار می گیرند.

البته به خاطر داشته باشید که بعضی از روش های درمانی جایگزین ممکن است تحت پوشش بیمه نباشند. اگر تصمیم دارید که به دندانپزشک هالیستیک مراجعه کنید، مطمئن شوید که خدمات آن تحت پوشش بیمه است.

سخن آخر

در دندانپزشکی هالیستیک مراقبت از دهان فراتر از لثه ها و دندان ها است. در این دندانپزشکی تمرکز بیشتر بر روی کل بدن و نقش سلامت بدن بر روی سلامت دهان و دندان است. در دندانپزشکی کلی نگر از مواد ترمیمی جیوه ای و فلوراید استفاده نمی شود.

دندانپزشکی هالیستیک ابهامات زیادی دارد و مورد مطالعه ی دقیق قرار نگرفته است. هنوز مشخص نیست که این نوع دندانپزشکی ایمن تر و یا موثر تر از دندانپزشکی سنتی است. اگر به روش های هالیستیک علاقه دارید باید به افراد متخصص و کاردان در این حوزه مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *