• اگر درد مداومی را در ناحیه ی نزدیک گوش، فک یا ماهیچه های اطراف صورت احساس می کنید و حرکات فک شما محدود شده و همراه با صدای کلیک یا تق تق است، ممکن است دچار سندرم مفصل گیجگاهی-فکی، Temporomandibular Disorders یا به اختصار TMD باشید.
  • بعضی اوقات افراد به اشتباه اصطلاح TMJ را برای اشاره به این اختلالات استفاده می کنند اما در حقیقت TMJ مخفف مفصل تمپورومندیبولار یا مفصل گیجگاهی-فکی است. بنابراین شما قطعاً TMJ دارید (در واقع دو عدد مفصل TMJ دارید) اما ممکن است TMD داشته باشید و یا نداشته باشید.
  • TMD به گروهی از اختلالات گفته می شود که با درد و اختلال عملکرد TMJ و یا عضلات اطراف آن مرتبط است.
  • تشخیص اینکه دقیقا چه چیزی باعث ایجاد این علائم می شود، همیشه آسان نیست اما خبر خوب این است که اکثر موارد TMD با درمان های خانگی و مراقبت درمان می شود.
  • بنابراین در صورتی که این نوع درمان ها پاسخگو نباشند، باید در مراحل بعد به دنبال درمان های تهاجمی مانند بریج و جراحی بود.
  • دو مفصل TMJ فک پایین را به استخوان گیجگاهی جمجمه در دو طرف صورت متصل می کند.
  • این دو مفصل، مفاصل پیچیده ای از نوع گوی و کاسه ای هستند که می توانند حرکت سه بعدی داشته باشند.
  • ماهیچه های زیادی در گونه ها و در ناحیه ی گیجگاهی وجود دارند که فک پایین را حرکت می دهند. در صورتی که هرکدام از این مفاصل، دیسک بین آن ها و ماهیچه ها دچار مشکل شوند، می توانند باعث ابتلا به سندرم مفصل گیجگاهی-فکی شوند.
  • اگر در این نواحی احساس درد دارید یا در بستن یا بازکردن فک مشکل دارید، با یک معاینه دقیق می توان مشخص کرد که مشکل از کدام ناحیه است و با توجه به آن درمان مناسب را تجویز کرد.

دلایل ابتلا به TMD

  • مانند هر مفصل دیگر، مفاصل TMJ نیز می توانند در معرض مشکلات ارتوپدی از جمله التهاب، درد عضلات، کشیدگی تاندونها و رباط ها و مشکلات دیسک باشند.
  • TMD همچنین تحت تأثیر ژنتیک، جنسیت (به نظر می رسد زنان بیشتر مستعد ابتلا به آن هستند) و سن است.
  • استرس جسمی و روانی نیز می تواند عامل موثری باشد.
  • در بعضی موارد، درد فک ممکن است مربوط به یک بیماری پزشکی گسترده تر و فاقد درد مانند فیبرومیالژیا (fibromyalgia “فیبروم” به معنای بافت های پیوندی، “میو” به معنای ماهیچه و “الگیا” به معنای درد) مربوط باشد.

علائم و نشانه های TMD

  1. صدای کلیک مانند
    • در برخی از افراد مبتلا به TMD هنگام باز کردن یا بستن دهان، صدای کلیک، پاپ (ترکیدن) یا صدای سایش شنیده می شود.
    • این صدا معمولاً در اثر تغییر مکان دیسک در داخل مفصل ایجاد می شود و حتی ممکن است اگر شخصی در کنار شما باشد، بتواند آن را بشنود.
    • مطالعات نشان می دهد که کلیک کردن به خودی خود نشانه مهمی نیست زیرا در یک سوم افراد مفاصل فک هنگام حرکت صدا دارند اما اگر این صدا همراه درد یا محدود شدن عملکرد فک باشد و یا به عنوان مثال فک در حالت بسته یا باز گیر کند، نشان دهنده ی سندرم فکی-گیجگاهی است.
  2. درد ماهیچه
    • این درد می تواند در گونه ها (عضلات ماستر یا جونده) و ناحیه ی گیجگاهی (عضلات تمپورالیس) که در آن دو جفت ماهیچه ی بزرگ فک را بسته نگه میدارند، احساس شود.
    • احساس درد و سفت شدن فک هنگام بیدار شدن از خواب، اغلب به دلیل عادتهایی مانند دندان قروچه در طول شب است.
    • اگر شما مبتلا به دندان قروچه هستید، استفاده از یک نایت گارد یا محافظ دهان در طول شب می تواند در کاهش نیروی وارد شده به دندان های شما بسیار موثر باشد. این امر به نوبه خود باعث می شود تا عضلات در حالت آرامش باشند و فشار وارد بر مفاصل آزاد شود.
  3. درد مفاصل:
    • دردی که در یک یا هر دو مفصل فک احساس می شود به عنوان آرتریت یا التهاب مفصل TMJ شناخته می شود.
    • بعضی اوقات رادیوگرافی پرتو ایکس نشان می دهد که برخی از افراد به نظر مبتلا به آرتریت TMJ هستند اما علائمی از درد یا اختلال در عملکرد ندارند.
    • برخی دیگر نیز علائم قابل توجهی از درد و اختلال در عملکرد دارند اما در رادیوگرافی مفاصل آنها طبیعی به نظر می رسد.
    • هیچ درمانی برای آرتریت در هیچ کجای بدن وجود ندارد اما بعضی اوقات دارو می تواند به تسکین علائم آن کمک کند.

تسکین درد ناشی از سندرم TMJ

  • پس از اینکه معاینه انجام شد می توان یک برنامه ی درمانی مناسب برای کنترل وضعیت و درد تجویز کرد.
  • بعضی اوقات تغییر موقتی در رژیم غذایی و مصرف مواد غذایی نرم می تواند فشار روی عضلات و مفاصل را کاهش دهد.
  • استفاده از یخ و یا گرمای مرطوب نیز می تواند به تسکین درد و التهاب کمک کند.
  • اسپاسم و گرفتگی عضلات را نیز می توان با تمرینات کششی ملایم برطرف کرد.
  • داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و شل کننده های عضلانی نیز می توانند تسکین دهنده باشند.

سایر گزینه های درمانی

  • موارد شدید TMD ممکن است نیاز به درمان های پیچیده تری داشته باشد که می تواند شامل ارتودنسی، ترمیم های دندانی مانند بریج یا درمان های جزئی در داخل مفصل مانند تزریق کورتیزون و لاواژ یا شستشوی مفصل باشد.
  • در موارد نادری از TMD نیز انجام جراحی ضروری است اما همانطور که گفته شد ابتدا باید درمان های غیرجراحی را امتحان کرده و به آن ها زمان کافی اختصاص داد، زیرا اغلب موثر واقع می شوند و نیازی به جراحی پیدا نمی شود.
  • به هر حال اولین قدم برای درمان این سندرم، مراجعه به دندانپزشک است.

1 یک پینگ

  1. پینگ بک: تزریق نقاط ماشه ای یا تریگر پوینت چیست؟ – دنتچی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *