هایپرپلازی لثه (به انگلیسی gingival hyperplasia)، بزرگ شدن یا رشد بیش از حد بافت  لثه در اطراف دندان ها است. این به معنی افزایش حجم لثه است. بنابراین ، در اغلب موارد به جای اصطلاح رشد بیش از حد لثه از واژه هایپرپلازی استفاده می شود. به هیپرپلازی لثه، رشد بیش از حد لثه، بزرگ شدن لثه، هیپوتروفی و التهاب هایپرتروفیک نیز گفته می شود.

علائم هیپرپلازی لثه

هیپرپلازی لثه ممکن است دردناک باشد و سلامت دهان را تحت تاثیر قرار دهد. یکی از مشخصه های بارز این بیماری خونریزی لثه ها و قرمزی آنها می باشد. به زبان دیگر این بیماری به معنی رشد و بزرگ  شدن بافت لثه به رنگ قرمز روشن یا مخملی روشن است که به راحتی خونریزی می کند. علائم دیگر مرتبط با این بیماری شامل موارد زیر است:

  • حساس شدن لثه ها
  • التهاب لثه
  • درد
  • بوی بد دهان
  • تجمع پلاک بر روی دندان ها

در موارد شدید بیماری لثه ها به صورت کامل دندان ها را می پوشانند، این اختلال علاوه بر بهداشت دندان ها بر مرتب بودن دندان ها نیز اثر منفی می گذارد. پوشیده شدن دندان ها با لثه باعث می شود که تمیز کردن آن ها دشوار شود و در نتیجه خطر ابتلا به بیماری لثه را افزایش می دهد. هایپرپلازی لثه در سنین پایین ممکن است بر روی روند رشد دندان ها و در آمدن دندان های اصلی اثر منفی بگذارد.

  • افزایش حجم موضعی لثه می تواند یک ضایعه خوش خیم یا بدخیم باشد.
  • رشد بیش از حد لثه می تواند توسط مکانیسم های مختلف ایجاد شود اما ظاهر بسیار مشابهی دارند.
  • این افزایش حجم معمولاً در قسمت جلوی دندان ها یافت می شود و در بعضی موارد می تواند در سمت زبان نیز باشد.

علل هایپرپلازی لثه

دلایل مختلفی برای این بیماری وجود دارد اما عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و همچنین استفاده از بعضی از داروها شایع ترین عوامل ابتلا به هیپرپلازی لثه می باشند. اگر هیپرپلازی لثه درمان نشود ممکن است باعث نامرتب شدن دندان ها شود و همچنین در این شرایط احتمال ابتلا به بیماری لثه نیز افزایش پیدا می کند. هایپرپلازی لثه در بیشتر مواقع با بهبود بهداشت  دهان و دندان درمان می شود اما در موارد شدید ممکن است بیمار نیاز به جراحی پیدا کند.

دلایل افزایش حجم لثه عبارتند از:

التهاب لثه

علت اصلی هیپرپلازی لثه در بیشتر مواقع التهاب است. التهاب می تواند به دلیل بهداشت  ضعیف دهان و دندان و یا ناشی از درمان های دندانپزشکی مانند براکت های ارتودنسی یاشد.

التهاب لثه می تواند باعث هایپرپلازی لثه ها شود. التهاب لثه اغلب در اثر تجمع پلاک بر روی دندان ها اتفاق می افتد. پلاک های دندانی در اثر بهداشت ضعیف دهان و دندان شکل می گیرند. التهاب لثه ها را قرمز و حساس می کند و باعث خونریزی نیز می شود. کشیدن نخ دندان و مسواک زدن می تواند التهاب لثه ها را کاهش دهد.

داروها

هایپرپلازی لثه ممکن است از عوارض جانبی بعضی از داروها نیز باشد. رایج ترین داروهایی که باعث هیپرپلازی لثه ها می شوند شامل موارد زیر می باشند:

  • داروهای ضد تشنج
  • داروهای سرکوب کننده ی سیستم ایمنی
  • مسدودکننده های کانال های کلسیمی، داروهای کنترل فشار خون و سایر داروهای قلبی

التهاب لثه ممکن است عامل اصلی هایپر پلازی لثه باشد. بنابراین مهم است که در صورت مصرف هر یک از این داروها، به دندانپزشک خود اطلاع دهید.

مشکلات سیستماتیک مانند عوامل هورمونی یا خونی

هیپرلازی لثه ممکن است در اثر تغییرات فیزیولوژیکی اتفاق بیفتد. عدم تعادل هورمونی و بعضی از بیماری ها مانند سرطان خون می توانند باعث رشد بیش از حد لثه ها شوند. بیماری های زیر نیز می توانند در بزرگ شدن لثه ها نقش داشته باشند:

  • HIV
  • دیابت
  • کم خونی
  • بیماری کرون
  • لنفوم
  • کمبود ویتامین ها

در این شرایط معمولا با درمان بیماری، هایپرپلازی لثه نیز بهبود پیدا می کند. کسانی که در دوران بارداری دچار هیپرپلازی میشوند معمولا بعد زایمان بهبود پیدا می کنند. رعایت بهداشت دهان و دندان علائم بیماری را در این شرایط به میزان چشم گیری کاهش می دهد.

وراثت

فیبروماتوز ارثی لثه (HGF) یکی بیماری نادر است که باعث بزرگ شدن تدریجی لثه ها می شود. شروع این بیماری معمولا از دوران کودکی است اما ممکن است فرد تا دوران بزرگسالی متوجه بیماری نشود. رشد بیش از حد لثه در این مورد به دلیل تولید بیش از حد کلاژن اتفاق می افتد. فیبروماتوز لثه در بعضی بیماران باعث می شود که بخش عمده ی دندان ها و یا حتی تمامی دندان ها توسط لثه ها پوشیده شوند.

تشخیص هایپرپلازی لثه

از آنجا که دلایل زیادی برای رشد بیش از حد لثه وجود دارد ، تشخیص صحیح مهم است.  برای تشخیص ممکن است نیاز به نمونه برداری باشد.

درمان رشد بیش از حد لثه

نوع درمان هیپرپلازی لثه به علت ایجاد بیماری بستگی دارد. در بیشتر موارد با بهبود بهداشت دهان و دندان علائم بیماری از بین می رود. اما اگر رشد بیش از حد لثه در اثر ابتلا به یک بیماری و یا مصرف برخی داروها اتفاق افتاده باشد معمولا برای درمان لثه ها را جراحی می کنند. گاهی حتی با بهبود بهداشت دهان و دندان و یا جایگزینی داروها نیز بیماری بهبود پیدا نمی کند در چنین شرایطی نیز معمولا پریودنتیست بخش های اضافی لثه را با جراحی بر میدارد. جراحی ممکن است با استفاده از لیزر انجام شود.

درمان با جراحی

بعضی از روش های مورد استفاده برای از بین بردن لثه های اضافی عبارت اند از:

  • برش لیزر:  پریودنتیست با استفاده از لیزر بافت ملتهب لثه را حذف می کند. پس از خارج کردن لثه های اضافی پلاک های اطراف ریشه ی دندان ها را نیز حذف می کنند.
  • الکتروسرجری: در این روش با پریودنتیست با استفاده از جریان الکتریکی بافت اضافی لثه را می برد.
  • جراحی فلپ پریودنتال: در این روش بافت لثه ها را از دندان ها جدا می کنند. به این ترتیب دندانپزشک می تواند بافت ملتهب را از بین ببرد و با دسترسی به نواحی زیر ان ها پلاک ها و جرم ها را نیز حذف کند.
  • ژنژیوکتومی: در این حراحی بافت لثه ای که در اطراف دندان است  را حذف می کنند. برای این کار پریودنتیست بخش های ملتهب و اضافی لثه را می برد و سپس لثه را بخیه می زند.

رعایت بهداشت دهان و دندان برای کنترل التهاب لثه

اگر علت هایپرپلازی، التهاب لثه باشد، به درمان مربوط به لثه و بهبود بهداشت دهان و دندان نیاز است. رعایت بهداشت دهان و دندان ، به ویژه از بین بردن پلاک و جرم بین دندان ها، می تواند این بیماری را کاهش دهد. ممکن است دندانپزشک از شما بخواهد که هر سه ماه یکبار به او مراجعه کنید تا با  تمیز کردن نواحی درگیر اثرات التهاب را بر روی بافتهای نرم محدود کند.

با شروع رشد بیش از حد لثه، رعایت بهداشت دهان و دندان برای فرد دشوار است.  در این شرایط که بهداشت  دهان و دندان ضعیف است، خود علتی است که التهاب را افزایش می دهد و باعث رشد بیش از حد لثه شود. می توانید در این شرایط از دهانشویه های ضد عفونی کننده استفاده کنید.

ابزاری مانند محافظ دهانی night guards نیز گاهی اوقات برای محدود کردن میزان رشد مجدد بافت ها استفاده می شود.

تعویض یا قطع داروهای موجب التهاب لثه

اگر علت رشد بیش از حد لثه، دارو باشد،  با پزشک خود مشورت کنید که در صورت نیاز دارو را تغییر داده و یا قطع کند اما این کار را هرگز بدون نظر پزشک انجام ندهید و به خاطر داشته باشید که تنها قطع دارو منجر به بهبودی نمی شود و درمان های اضافی نیز مورد نیاز است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *